Tuvalet Eğitimi

Konu, 'Çocuk Psikolojisi' kısmında alala tarafından paylaşıldı.

  1. alala

    alala Üye

    Tuvalet Eğitimi: 1.Hafta



    Anne - Babalar için Temel Kural



    Bir çocuğun büyümesi sırasında yaşanılan en zorlayıcı dönem belki de tuvalet eğitimidir. Hem pratik hem psikolojik zorlukları bu dönemde başka her şeyi önemsiz kılar. Anne- baba için güç yanları olsa da, çocuğun durumu iyi gözlemlenerek ve rahat olunarak bu dönem kolaylıkla aşılabilir.

    Bazı anne-babalar çocuklarının tuvalet alışkanlığı kazanmasını büyümenin önemli bir dönüm noktası kabul edip kendilerini baskı altında hissederler. Çocukları ne kadar erken bezden kurtulursa, kendilerini o kadar iyi anne - baba ve çocuklarını da o kadar zeki kabul ederler. Akraba ve arkadaşlardan gelen baskılar, yuvaya yazdırmak için gereken bir zorunluluk veya bezlerle uğraşmaktan, masraftan kurtulmak gibi çeşitli nedenlerle bir an önce bu dönemi atlatmayı isterler.

    "Tuvalet eğitimi" yanlış kullandığımız bir tanımlamadır, ebeveyn aslında çocuğunu eğitmez. Çocuk; oturmayı, kalkmayı, yürümeyi öğrendiği gibi tuvaletini söylemeyi de kendisi öğrenir. Anne-babanın uyguladığı yöntemler ve planlar, çocuk öğrenmeye hazır olmadıkça ve istemedikçe işe yaramaz.
    Tuvalet kullanmayı öğretme sürecinde anahtar kelime sabırdır ve sabırlı olmak şu üç temel kuralla başlar:

    Her şeyden önce başkalarının dediklerini önemsemeyin. Tuvalet eğitimini erken veya çok çabuk hallettiklerini söyleyenler durumu biraz abartıyor ya da saptırıyor olabileceğini unutmayın.

    İkinci olarak bu konuda öğrenme sürecini kişisel olarak almayın. Her çocuğun kendi has bir gelişim çizgisi vardır. Çocuğun tuvaleti kullanmayı öğrenmesi, ne zekasının ne de sizin anne-baba olarak yeteneklerinizin göstergesidir.

    Son olarak zorlamanın bedelinin büyük olabileceğini sakın unutmayın. Kısa dönemde başarı gibi görünen zoraki bir gelişme, ileride çocuğun özgüvenini kaybetmesi veya ebeveyn-çocuk ilişkisinin bozulması gibi başka problemlere yol açabileceğini aklınızdan çıkarmayın.




    Tuvalet Eğitimi: 2.Hafta



    Ne Zaman Başlanmalı?



    Tuvaleti kullandırma sürecinin başarılı olabilmesi için öncelikle çocuğun kaslarını kontrol edebileceği fiziksel kapasiteye erişmiş olması gerekir. Tuvalet eğitiminin tam anlamıyla gerçekleşmiş sayılabilmesi için çocuğunuzun ihtiyacının geldiğini fark edip tuvaletini tutarak banyoya gidebilmesi, giysilerini çıkardıktan sonra oturağa ya da klozete oturabilmesi ve kaslarını gevşeterek tuvaletini yapabilmesi gerekir.



    Tuvalet eğitiminin hangi yaşta başlaması gerektiği konusunda toplum yapısı, gelenekler, vs. nedenlerle değişik görüşlerle karşılaşırız. Anne babanın yapması gereken farklı görüşlerden birini seçmekten çok, çocuğun durumunu ve tuvalet eğitimine ne kadar hazır olduğunu gözlemlemektir. Bazı çocuklar büyük tuvaletlerini önce kontrol edebilirken bir kısmı ise küçük tuvaletini önce kontrol edebilir. Her konuda olduğu gibi tuvalet eğitiminde de bebeklerin kendilerine özgü gelişimleri vardır.

    Çocukların büyük çoğunluğu 12 ayı doldurduklarında tuvaleti kullanmayı öğrenebilecek fiziksel kapasiteye erişir. Bu sürenin bazı çocuklarda 18 – 24 aya kadar uzaması normaldir. 3 yaşına gelmiş bir çocuk ise tuvalet alışkanlığını artık kendi kendine edinebilir. Çocuğunuz;


    • Çiş, kaka, pis gibi kelimeleri ve otur kalk gibi komutları anlayabiliyorsa,
    • Oturak ve tuvaletin ne işe yaradığını anlamışsa,
    • Bezini gün içinde en az 2 saat ıslatmadan durabiliyor ve uykudan bezi kuru kalkıyorsa,
    • Altının temiz ve kuru olmasını istiyor ve bezi kirlendiğinde size haber veriyorsa,
    • Yürüyebiliyor ve birkaç dakika kendi başına ayakta durabiliyorsa,
    • Tuvaletinin geldiğini anlıyor ve bazı işaretler veriyorsa (şşşşş gibi sesler çıkarıyor, cinsel organını tutuyor, hareketlenmeye başlıyorsa) artık tuvaleti kullanmaya alıştırma vaktiniz gelmiş demektir.

    Anne babanın çocuğu gözlemlemesinin öneminden bahsetmiştik. Anadolu’da da varolan ve bazı kültürlerde uygulanan alternatif bir yöntemden de bahsetmek istiyoruz. Bu yöntem, tam anlamıyla tuvalet eğitimi olmayıp kesinlikle zorlamaya gidilmemelidir. Bebeğe bir yaşına kadar annesinin veya babasının baktığı durumlarda ve sadece bebeği alıştırmak için kullanılmalıdır. Temelde bebeğin tuvaletini yaptığı zamanı önceden anlayıp bezine değil de tuvalete, oturağa,vs.’ye yapmasını sağlamak üzerine kurulmuştur.

    Anne veya baba 4 ve 5. aydan itibaren bebeği tuvalete (oturağa, vs.) sakince tutup çişşşş, ssss sesleri çıkararak onu korkutmadan tuvaletini yapmasını sağlayabilir. Bebek zamanla bu sese alışarak tepki verecektir. Bebekle sürekli ilgilenen ebeveyn; bebeğin hareketlerinden, çıkardığı seslerden, yüz ifadesinden, gaz çıkarmasından, sessizleşmesinden tuvaletinin geldiğini anlayabilir.

    Daha önce de belirttiğimiz gibi bu tam anlamıyla bir eğitim değildir ve bez kullanmaya devam etmeniz gerekecektir. Bu metotla ebeveyn ve bebek arasındaki iletişim artar ve mucizevi sonuçlara yol açabilir. Bebeğe bakan kişinin zamanını alacağını ve kısmi bir alıştırma yöntemi olduğunu tekrar vurgulayalım.


     
    Psikolik bunu beğendi.
  2. alala

    alala Üye

    Tuvalet Eğitimi: 3.Hafta



    En Uygun Yöntem Hangisidir?



    Tuvalet eğitiminin disiplinden ziyade bir öğrenme süreci olduğunu unutmamalısınız. Bu süreçte değişik yöntem önerileriyle karşılaşabilirsiniz. En doğru yöntem çocuğunuz için uygun olan yöntemdir. Hazır olduğunu hissettikten sonra çocuğun duruma alışması ve taklit etmesi için fırsatlar yaratın.



    Aynı cinsten kardeşiyle veya ebeveyniyle tuvalete girmesine ve onları izlemesine izin verin. Gerekiyorsa basit ve açık bir şekilde bedenindeki organları ve işlevlerini anlatın. Lazımlık kullanacaksanız, birkaç kere giysileriyle oturağa oturtarak alışmasını sağlayın.

    Çocuğunuz kendi ihtiyaçlarını farkedebildiği ve ne yapması gerektiğini az çok ayırdedebildiği zaman öğrendiklerini uygulama fırsatı tanıyın. Yemeklerden 30 dakika sonra veya uykudan kalktığında banyoya götürün. Giysisini çıkarmasına ve tuvalete ya da lazımlığa oturmasına yardım edin. Artık bezine değil de buraya yapması gerektiğini söyleyin. Çocuğu baskı altına alacak bir ifade yerine sakin bir şekilde ve rahatlatıcı bir tonda konuşun. "Benim bebeğim büyüdü artık bizim gibi yapacak" deyin.

    Çocuğunuzun tuvaleti kullanmayı her denemesini sabır ve sevgiyle karşılayın, ilerlemeler çok küçük de olsa takdir edin. Bez bağlamamanın, onun için olan yararlarından bahsedin; çocuklar bezsiz olmayı çok severler. Aferin deyin ve onun çabalarına olan desteğinizi gösterin; elini tutun ya da sırtını okşayın. Tüm bunları yaparken çocuğun asıl yapması gereken işten uzaklaşmasına ve dikkatinin dağılmasına sebep olmayın. Çocuk konuşulanlara odaklanıp konsantrasyonunu kaybedebilir.

    Çocuğunuzu ilk denemelerinde SAKIN YALNIZ BIRAKMAYIN. Tuvaletini söylemesi için BASKI YAPMAYIN. Tuvaletini söylemediği için veya küçük kazalar yüzünden ASLA AYIPLAMAYIN ve CEZALANDIRMAYIN.




    Tuvalet Eğitimi: 4.Hafta



    Lazımlık mı, Klozet mi?



    Anne baba olarak karar vermeniz gereken konulardan biri de çocuğunuz tuvaletini söylemeye başladığında nereye gideceğidir.



    Klozetten düşmeden güvenle oturabileceği zamana kadar kullanabileceği bir lazımlık ve/veya tuvalet adaptörü edinmeniz gerekir. Tercihinizi yaparken çocuğunuzun isteklerini göz önünde bulundurmalısınız. Bazı çocuklar kendilerine ait olduğu için lazımlığı,bazı çocuklar büyükler gibi olmak için klozet adaptörünü severler.

    Klozetin yükekliği, sifon ve musluk, kendine ait "parçaları" ve bunların yok olduğunu görmek bazı çocukları korkutabilir. Çocuğunuzun bu tarz korkuları olduğunu farkederseniz kesinlikle oturak kullanmalısınız. Çocuklar kendilerine ait lazımlıkla ve ayakları yere değerken daha güvende hissederler. Üstelik lazımlık istediği yere rahatlıkla taşınabilir.

    Nelere dikkat etmelisiniz?


    Oturak alımını bir oyun haline getirin ve seçimi çocuğunuzun yapmasınısağlayın. Onu mağazada giyinik olarak oturağa oturtup rahat olup olmadığınıkontrol edin. Çocuğunuz kendine ait bir eşya olarak benimserse işiniz daha kolay olur, bunun için lazımlığı bir süre koltuk gibi kullanması faydalıolabilir.

    Seçtiğiniz oturağın kolay temizlenir olmasını tercih edin. Keskin kenarlarının veya çocuğunuzun poposunu veya ellerini incitebilecek kısımlarının olmamasına dikkat edin. Çocuğunuzun kıpırdanmalarıyla kaymayacak şekilde tasarlanmış,sağlam ve sabit olmasını tercih edin. Banyoda kaygan zeminde kullandığınızda kazaya yol açmasın. Renk konusunu ise tamamen çocuğunuza bırakın.


    Çocuğunuz klozeti kullanmaya daha hevesliyse,lazımlık yerine tuvalet adaptörü kullanmayı tercih edebilirsiniz. Bu şekilde, oturağı kullanmayı öğrenen çocuklarda yaşanan klozete geçme sürecini aşmışolursunuz. Klozet adaptörü kullanımında temizlik problemi olmadığı için rahattır. Ancak aynı klozeti yetişkinler de kullanıyorsa, her kullanımdan sonra adaptörü tekrar takarak çocuk için hazır hale getirilmesi unutulmamalıdır. Seçeceğiniz adaptörün sağlam, klozetin üzerinde kaymayan ve çocuğun yardım almadan klozete çıkabileceği sağlam basamağının olmasına dikkat edin. Adaptörde bu tarz bir basamak yoksa sağlam bir tabureyi kaymayacak şekilde yerleştirin.

    Tuvalet eğitimi hem anne baba hem de çocuklar için zordur. Önce bez kullanma alışkanlığı edinen çocuğun, klozeti ya da lazımlığı kullanmayıalışkanlık haline getirmesi gerekir. Bez kullanılırken, çocuğun ne zaman tuvaletini yaptığı anne babası tarafından fazla izlenmediğinden, çocuk da ihtiyaçları ve bedeninde olan biteni aktarabileceği bir beden dili geliştirmemiştir. Çocuklar, özellikle de erkek çocukları hareket halinde olmayıseverler ve tuvalette ya da oturakta oturmak istemezler.

    Hem siz hem de çocuğunuz için zorlu olabilecek bu süreci; sabırlı olarak, yaşadıklarınıza gülerek ve hepsinin tatlı bir anı olacağını düşünerek geçirmeye gayret edin.




    Tuvalet Eğitimi: 5.Hafta



    Macera Devam Ediyor: Sifon ve Temizlik



    Çocuğunuz tuvalete gitmeyi ve üstünü çıkarıp ihtiyacınıgidermeyi öğrendi. Ama işiniz burada bitmiyor; sifon çekmeyi ve kendi temizliğini yapmayı da öğrenmesi gerek. Sifon sesi, tuvaleti kullanmayı başarabilen çocuğunuz için ürkütücü olabilir.



    Bazı çocuklar sifonun gürültüyle boşalmasından korkar, hatta tuvalet canavarları olduğuna bile inanabilirler. Bazı çocuklar ise tuvaletteki "başarılarından" o kadar gurur duyarlar ki, yok olup gitmesini istemezler. Kimi çocuklar ise, kakalarını vücutlarının bir parçası gibi görür ve onları kaybetmekten korkarlar. Sifon çekmek, her çocuğun kendine has dünyasında, farklı bir anlam kazanabilir.

    Çocuğunuzun tepkilerini gözlemleyin ve yukarıda sayılan durumlardan birine uyup uymadığını kontrol edin. Eğer bu tarz bir tepkisi varsa, ilk önceleri o banyodan çıktıktan sonra sifonu çekin. Yavaş yavaş onu da alıştırmaya çalışın. Bunlar "pis, kötü" gibi tanımlamalar yapmadan, artık bunlara gerek olmadığını ve gitmelerinde bir sorun bulunmadığını açıklamaya çalışın. Sifonu çekmenin tuvaleti kullanmanın bir parçası olduğunu, sizin de tuvaletten sonra sifonu çektiğinizi gösterin.

    Çocuğunuzun tuvaletten sonraki temizliğine gelince, bu konuyla bir süre anne babanın ilgilenmesi gerekiyor. Çocuğunuz kendini temizlemeyi tam olarak beceremeyebilir ve çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.

    Poposunu temizlemenin önemini ona anlatmanız ve zaman zaman kendi başına denemesine izin vermeniz yerinde olur. Ne kadar tuvalet kağıdı kullanması gerektiği, suyu nasıl kullanacağını basitçe ve açıkça izah etmelisiniz. Bu açıklamalarıyapmadığınız takdirde, tuvalet kağıdı rulosu ve musluklar, çocuk için çok eğlenceli oyuncaklara dönüşür.

    Çocuğun bu aşamada öğrenmesi gereken bir diğer önemli konu, ellerini yıkamasıgerektiğidir. Poposunu siz temizliyor olsanız bile her tuvaletten sonra ellerini yıkaması gerektiğini öğretmelisiniz. Kendi ellerinizi yıkadığınızıgörmek onun için iyi bir örnek olacaktır.
     
    Psikolik bunu beğendi.
  3. alala

    alala Üye

    Tuvalet Eğitimi: 6.Hafta



    Karşılaşabileceğiniz Sorunların Nedenleri



    Tuvalet eğitimi süreci; en uygun şartlarda ve en doğru yöntemler uygulandığı zaman bile nadiren mükemmel olarak ilerler. Bu süreçte karşılaşılabilecek zorluk ve yavaşlığın genel nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:



    ·İdrar yaparken yanma hissi, sık idrar yapma veya idrarda renk ve koku değişimi gibi belirtilerle ortaya çıkan idrar yollarıenfeksiyonları

    ·Hastalıklar, besin allerjileri ve beslenme hataları sebebiyle yaşanabilecek ishal veya kabızlık sorunu.



    İshal dışkıyı kontrolü zorlaştırırken, kabızlık ise ağrıya ve tuvalet eğitiminde sıkıntıya neden olabilir.

    ·Çocuğun kardeşlerinin veya arkadaşlarının anlattığı suda yaşayan canavarlar, böcekler ve korkutucu hikayeler yüzünden tuvaleti kullanmaktan ürkme

    ·Çocukla ilgilenen anne baba, büyükanne, öğretmen, bakıcı gibi kişilerden ayrı ayrı talimatların gelmesi sonucu çocuğun aklının karışması

    ·Eğitimde kullanılan ifade ve kelimelerin çok karmaşık veya çocuk için fazla "bilimsel" olması yüzünden ne yapmasıgerektiğini anlayamaması

    ·Çocuklarda genellikle ikinci yaşın ortalarında normal olarak ortaya çıkan olumsuz yaklaşımın doğurduğu inatçılık ve isteksizlik

    ·Yeni bir kardeşin gelmesiyle birlikte çocuğun kıskanması ve bebek gibi davranarak ailesinin dikkatini tekrar kazanmak istemesi

    ·Kullanılan adaptör veya oturak gibi ekipman yüzünden çocuğun canının yanması veya düşme korkusuyla tuvaleti kullanmayıistememesi

    ·Çok gürültülü sifon sebebiyle çocuğun bir anlamda tuvalet tarafından "yutulmaktan" korkması



    Tuvalet Eğitimi: 7.Hafta



    Tuvaleti Kullanmayı Öğrenme



    Her çocuk tuvaleti kullanmayı, kendine özgü bir gelişim sürecinde öğrenir. Bu süre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir. Öğrenme süreci tamamlandıktan sonra da ufak tefek kazalara karşı hazırlıklıolmalısınız.



    Bu gibi durumlarda kesinlikle çocuğu cezalandırmamalısınız. Onu temizledikten sonra yapması gerekenleri sade bir dille tekrarlayıp tuvalete gitmesini (ya da oturağa oturmasını) sağlayarak öğrendiklerini hatırlatmalısınız.

    Çocuk bilerek altını ıslatıyorsa istediği özel bir şey veya ilgi var demektir. Bu durumu sükunetinizi bozmadan karşılayın, çocuğun istediğini bu yolla almasına izin vermeyin. Tuvalet kullanmayı öğrenmiş bir çocuk her şeyi unutup başa dönebilir. Bunun nedeni çoğunlukla psikolojiktir. Aileden birinin ölümü, anneden veya babadan uzun süreli ayrılık veya yeni bir kardeşin doğması bu tür bir psikolojik etki yaratabilir. Paniğe kapılmadan bir süre bez kullanmaya dönmek ve sonradan tekrar tuvalet eğitimine başlamak en uygun yöntem olacaktır.

    Çocuğunuz ve sizin için oldukça önemli bir gelişme olan tuvalet eğitimi konulu e-kursumuz bu hafta tamamlanmış oluyor. Her anne baba gibi endişelenmeniz son derece doğal; bu süreci sorunsuz atlatabilmeniz rahat ve sakin olabilmenize bağlı unutmayın. Çocuğunuzun tuvaleti kullanmayı öğrenme sürecinde yapmanız gerekenleri kısaca özetleyelim:


    ·Çocuğunuz "hazır" olduğu zaman başlayın.

    ·Taşınma, beşikten yatağa geçme, seyahat, yeni bir bebeğin doğması ya da yuvaya başlama gibi bir zamanı veya çocuğun hasta olduğu dönemi tuvalet eğitimi için seçmeyin.

    ·Kendi açınızdan zaman ayırabileceğiniz ve sabırlı olabileceğiniz bir dönemi seçin. İş yerinde büyük bir stres yaşarken çocuğunuza sabır gösteremeyebilir ve onu üzebilirsiniz.

    ·Yaz ayları, çocuğunuzu ince giydirebileceğiniz veya altı açık bırakabileceğiniz bir dönem olduğu için daha uygun olabilir.

    ·Çocuğunuza yapması gerekenleri basit bir dille anlatın ve gösterin.

    ·Kolay çıkarılabilecek giysiler ve korkmadan kullanabileceği oturak, adaptör sağlayın.

    ·Çocuğunuza giymekten hoşlanacağı, sevdiği renklerde veya üzeri resimli iç çamaşırları alın. Bez yerine bunları kullanmak motivasyon sağlayabilir.

    ·Yemekten 30 dakika sonra ve yatmadan önce tuvalete gitmesini sağlayın. Aralarda ihtiyacı olup olmadığını sorun.

    ·Bir süre ona eşlik ettikten sonra "Sen üstünü çıkar tuvalete otur ben bir dakika sonra geliyorum" deyip onu serbest bırakarak cesaretlendirin.

    ·Kabızlık ve ishal gibi sorunlar olmaması için beslenmesine dikkat edin.

    ·Çocuğunuzun yalnız başarılarını değil, çabalarınıda takdir edin. Tezahürat yapmanıza gerek yok; "Aferin" veya "Bir daha ki sefere yaparsın" demeniz, onunla olduğunuzu hissettirmeniz yeterli.

    ·Hataları büyütmeyin, zorlamayın ve cezalandırmayın

    (ALINTIDIR)
     
    Psikolik bunu beğendi.
  4. Psikolik

    Psikolik Mal Sahibi

    Başucu kaynağı bu :) favorilere alıyorum
     
    alala bunu beğendi.
  5. alala

    alala Üye

    Kesinlikle,benim çok işime yaradı.Tabi bu kaynağın yanında Pepee çizgi filmini de göz ardı etmemem lazım.Ve pepenin şarkısını:)
     
  6. Psikolik

    Psikolik Mal Sahibi

    :) "çok üzülüyor"u mu :D
     
  7. alala

    alala Üye

    Yok o değil pepeninn bebeye doğum gününde yazdığı şarkıyıı.
     
  8. Psikolik

    Psikolik Mal Sahibi

    :) :)
     
  9. Merzban

    Merzban Yeni Üye

    Bebeklerin tuvalet eğitimi çok önemli.
     
  10. psikologdeniz

    psikologdeniz Yeni Üye

    Doğru verilmesi gereken bir alışkanlık. Yoksa çocuk büyüdüğü zaman sorunlar yaşayabilir :)
     

Sayfayı Paylaş