Stres sırasında organizmada meydana gelen değişiklikler

Konu, 'Fizyolojik Psikoloji' kısmında Sûkutta Bir Mülteci tarafından paylaşıldı.

  1. Selye, bedenin stresli durumlarda verdiği üç aşamalı tepkiyi "Genel Uyum Sendromu"
    olarak adlandırmıştır. Bu kurama göre, organizmanın strese tepkisi üç aşamada gelişir.Bunlar alarm tepkisi, direnme ve tükenme aşamalarıdır

    Alarm Aşaması: Birey bir stres kaynağı ile karşılaştığında, sempatik sinir sisteminin etkin hale gelmesi nedeniyle beden savaş ya da kaç tepkisi" gösterir.
    Savaş ya da kaç tepkisi sırasında bedende oluşan fiziksel ve kimyasal değişmeler sonucunda kişi, stres kaynağı ileyüzleşmeye ya da kaçmaya hazır hale gelir. Bu durum kalp atışlarının hızlanması,
    tansiyonun yükselmesi, solunumun hızlanması ve ani adrenalin salgılanması biçiminde
    gelişir. Savaş ya da kaç tepkisinin ortaya çıktığı aşama, "alarm aşaması" olarak adlandırılır
    Streste alarm aşamasında, stresi yaratan kaynaklar ve bunların yoğunluğu arttığı ölçüde stres
    eğrisi hızla normal direnç düzeyinin üzerine çıkarak normal davranıştan sapmanın ilk
    işaretleri verilmeye başlanır.

    Direnme Aşaması: Alarm aşamasını, "uyum ya da direnme aşaması" izler. Stres kaynağına
    uyum sağlanırsa her şey normale döner. Bu aşamada kaybedilen enerji, yeniden
    kazanılmaya ve bedendeki tahribat giderilmeye çalışılır. Stresle başa çıkıldığında
    parasempatik sinir sistemi etkin olmaya başlar. Kalp atışı, tansiyon, solunum düzene girer,
    kas gerilimi azalır. Direnme aşamasında birey, strese karşı koymak için elinden gelen tüm
    gayreti ortaya koyar ve stresli bir insanın davranışlarını göstermektedir. Belirli bir süre
    bireyin davranışlarında ve yaşantısında bu durum gözlenebilir.

    Tükenme Aşaması: Uyum aşamasındaki gerilim kaynakları ve bunların yoğunluk dereceleri
    azalmadığı sürece ya da artış gösterdikleri durumlarda bireyin gayreti kırılır ve
    davranışlarında ciddi derecede sapmalar ve hayal kırıklıklarının yaşandığı bir evreye girilir.
    Eğer stres kaynağı ile başa çıkılamaz ve uyum sağlanamaz ise, fiziksel kaynaklar
    kullanılamaz ve tükenme aşamasına geçilir. Tükenme aşamasında, parasempatik sinir
    sistemi etkindir. Kişi tükenmiştir ve stres kaynağı hala mevcuttur. Bu aşamada uzun süreli
    stres kaynakları ile mücadele edilemez ve kişi başka stres kaynaklarının etkilerine de açık
    hale gelir.
     

Sayfayı Paylaş