Küçük albert deneyi

Konu, 'Psikolojik Araştırma Ve Deneyler' kısmında Legolas tarafından paylaşıldı.

  1. Legolas

    Legolas Moderatör

    Her şey John Watson'ın, İvan Pavlov'un yaptığı köpek deneyinden esinlenmesiyle başlar. Bu zat, yani Watson “Korku, insanda sonradan edinilen bir refleks mi yoksa doğuştan gelen bir dürtü mü?" sorusuna cevap bulmak maksadıyla bu yola girer. Watson yaptığı araştırmalar ve bulduğu bulgularla yetinmeyerek elle tutulur bir kanıt için deney yapmaya karar verir.

    Peki böyle bir deneye uygun denek nasıl bulunur ?

    John Watson ve asistanı Rosalie Rayner bu sorunun cevabını John Hopkins Hastanesinde çocuk kreşindeki 8 aylık Albert'ı fark ederek buldular. Albert'ın annesi hastanede süt annelik yapmaktaydı. Geldiği gibi Albert'ı diğer çocukların da bulunduğu kreşe bırakıp işini yapmaya koyulurdu.

    [​IMG]

    Deneye başlamadan önce Watson ve Rayner, Küçük Albert'a bazı duygusal testler yaparlar. Bu testlerin yapılmasındaki amaç, Albert'ın bu uyaranlara karşı bir tepkisi olup olmadığıdır. Albert'a sırasıyla bir beyaz tavşan, bir fare, bir köpek, bir maymun, tüylü ve tüysüz bazı maskeler, pamuk, yün, yanan gazete kâğıtları ve diğer renk uyarıları gösterildi. Albert gösterilen hiçbir uyarana karşı 'korku' tepkisi göstermemiştir.

    Ve deney için start verilir...

    Albert'e önce bir laboratuar faresi gösterilip fareyle oynanması istenir. Albert fareye herhangi bir korku tepkisi vermez. Aksine fareyi yakalamaya, eline alıp oynamaya başlar. Daha sonra Watson ve Rayner, Albert fareye her dokunduğu an arkasında küçük bir çekiçle duvardaki demir düzeneğe vurmaya başlar. Albert irkilerek ağlamaya başlar. Bir süre sonra tekrar fareyi tutmaya çalışır. Watson ve Rayner her seferinde ses çıkartarak Albert'in korkup ağlamasına sebep olurlar. Albert fareye her dokunmak istediğinde bu tekrarlanır.

    [​IMG]

    Albert artık fareyle yalnız bırakıldığında kaçıp korku tepkisi göstererek ağlamaya başlar.

    Deney bir kaç gün tekrar edilir. Albert artık gördüğü tüylü nesnelerden, özellikle de beyaz nesnelerden (deneyde kullanılan fare beyazdı) korkup ağlamaya başlar. Albert kendisine gösterilen pamuk, beyaz tavşan gibi nesnelere de aynı tepkileri göstermeye başlar.

    Watson ve asistanı sakallı, tüylü maskeler ve kostümler giyerek Albert'in tepkisini ölçmeye başlarlar. Sonuç mu?

    Albert fareye gösterdiği korku tepkisini bütün tüylü objelere genellemiştir.

    [​IMG]

    Watson'ı deneye sürükleyen “Korku, insanda sonradan edinilen bir refleks mi yoksa doğuştan gelen bir dürtü mü?" sorusuna "sonradan edinilen refleks" cevabını bulduğunu söyleyebiliriz. Watson, tüm korkularımızın ve içgüdüsel saydığımız diğer davranışların koşullamalar sonucunda oluşmuş olduğu üzerinde durarak, insanların çevresi tarafından yönlendirilen pasif bir varlık olduğunu öne sürüyordu.

    Watson deneyi bitirdiğinde ve Albert hastaneden ayrıldığında hiçbir şey olmamış gibi herkes kendi yoluna gitti. Watson deneyden sonra Albert'ın eskisi gibi bu nesnelere duyarsız tepki vermesi adına hiçbir etkinlikte bulunmamıştır. Albert bu korkularla yaşamaya devam etmiştir.

    Etik tartışmaları çoğunda yerini bulan Albert deneyi için annesinden izin alındığı söylenmektedir. Oysa anne hastane görevlisi olduğu için baskı altında olarak kabul ettiği yönünde görüş vardır. Kaldı ki 8 aylık bir çocuğun iradesinden söz edilemeyeceği aşikardır.

    Bir çok kaynakta da Albert'ın 7 yaşında hidrosefali’den (beyinde su toplanması)öldüğünü; bazı kaynaklarda ise 50-60 yaşlarına kadar yaşadığı ve ömrünün sonuna kadar tüylü objelere karşı korkuyla yaşadığını söylese de Küçük Albert'e ne olduğunu kesin olarak kimse bilmiyor.

    Albert Deneyine Ait Video


    Deney hakkındaki görüşlerinizi yazmayı unutmayın...
     
  2. Legolas

    Legolas Moderatör

    Küçük Albert... Bilim adına büyük bir deney. Oysa bir çocuğun başlamamış hayatını sonlandırmakla eşdeğer. Albert bizlere "yeni bilgiler" aktarmak adına seçilmiş bir denekten öte bir kurban. Hiçbir şeyden haberi olmayan bir çocuk. Şuan bile tartışmalar devam etmektedir. Peki şimdi de farklı bir yönden bakalım.
    Korkularımızı öğreniyor muyuz? Galiba öyle. Albert'in tepki vermediği nötr uyarıcılar sonradan koşullu uyarıcılara dönüşüyor. Her korku ve takıntılarımız bu şekilde mi ? Deneyin bir tekrarı daha yapılamadı. Veyahut yasa dışı yollarla yapılmış olanlar da gün yüzüne çıkmış değil. Albert yaşamı hakkında bilgiler olsaydı belki şuan daha farklı bilgiler elde edebilirdik. Albert bundan sonra yaşamını nasıl sürdürdü. Tüylü objeler dışındaki objelere korku tepkileri gösterdi mi? Objeleri sadece gördüğünde mi ya da dokunduğunda mı tepki gösteriyordu? Albert bunlarla baş etmek için hangi yöntemlere başvurdu? vs. vs. Yani deneyin kazandırdıklarının yanında deney sonrası bulgular da bir hayli şey katacaktı literatüre. Deneyde aktarılmayan ya da araştırmacıların aktardığı fakat günümüze ulaşmayan bilgiler yeni soruları günyüzüne çıkartıyor. Albert'in kim olduğundan tam olarak emin değiliz. Aynı şekilde annesi de öyle. Ve en büyük hata, ihmal Albert'ın objelere karşı duyarsızlaştırma pratiklerini uygulamadan hiçbir şey olmamış gibi bırakmasıdır.
    Deney daha farklı olabilir miydi? Daha az zararlarla atlatılabilirmiydi?
    Bence evet.
     
  3. Merzban

    Merzban Yeni Üye

    Albert için küçük insanlık için büyük bir deney :)
     
  4. Elektriğin çarptığını anlamadan önce ondan korkmazdım bende :D
     
  5. Dharma

    Dharma Üye

    Albert'i harcamışlar yalnız
    O kadar da küçük bir şey değil
     

Sayfayı Paylaş